BuwLOG

Okrągła rocznica w Centrum NUKAT

fireworks - sj liew - flickr - CC BY-NC-SA

fireworks – sj liew – flickr – CC BY-NC-SA

20 lat temu,  1 czerwca 1996 roku   rozpoczęło działalność   Centrum Formatów i Kartotek Haseł  Wzorcowych  (CFiKHW) – nowa jednostka organizacyjna BUW, protoplasta Centrum NUKAT.  Zadaniem nowego oddziału była koordynacja prac nad budową centralnej  kartoteki  haseł wzorcowych  (CKHW) a celem – zbudowanie  katalogu centralnego poprzez wspólkatalogowanie w bazie centralnej. Kartoteka haseł wzorcowych była warunkiem niezbędnym  rozpoczęcia tego procesu. Po 6 latach, w 2002 roku napełnione bazy  haseł wzorcowych umożliwiły otwarcie i uruchomienie katalogu NUKAT, a Centrum Formatów i Kartotek Haseł Wzorcowych przekształciło się w Centrum NUKAT.

A było to tak: już w lutym 1996 roku dyrektor Biblioteki,  Henryk Hollender, pisał we wniosku do Rektora UW o powołanie nowej jednostki organizacyjnej BUW:

W nawiązaniu do uchwały Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich z dn. 27 I 1996 roku  (…)  proszę o wydzielenie budżetu dla centralnego Zespołu Formatów i Kartotek Haseł Wzorcowych, ulokowanego w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie.

(…)

Zasadniczym zadaniem Zespołu będzie tworzenie dla automatyzujących się bibliotek polskich warunków umożliwiających wymianę danych w celu modernizacji warsztatu informacyjnego w nauce i szkolnictwie wyższym zgodnie z bieżącymi tendencjami światowymi, a także w celu uniknięcia dublowania czynności w pracy bibliotekarzy oraz poprawy jakości informacji kierowanej do użytkowników bibliotek. Zespół przejmie wobec wszystkich gotowych do współpracy bibliotek polskich odpowiedzialność za:

  1. Aktualizacje formatów (tzn. postaci zapisu danych w systemach komputerowych) według przyjętego w Polsce standardu USMARC dla różnych rodzajów dokumentów

2. Zapewnienie powstającym katalogowym bazom danych spójności poprzez kontrolę, redakcję i zatwierdzanie haseł wzorcowych

3. Opiekę nad językiem haseł przedmiotowych kontrolowanym kartoteką haseł wzorcowych KABA poprzez rozwijanie i uwspółcześnianie jego słownictwa

4. Utrzymywanie zautomatyzowanych kartotek haseł wzorcowych formalnych i przedmiotowych na odrębnym serwerze

5. Zapewnienie wszystkim bibliotekom spełniającym niezbędne wymogi merytoryczne i techniczne możliwości zasilania kartotek i korzystania z ich zasobów.

Natomiast w  protokole z posiedzenia Rady Systemu Biblioteczno-Informacyjnego UW z dnia 4 czerwca 1996 (protokołowała Maria Cubrzyńska) czytamy między innymi:

ckwh

W glosowaniu  jawnym za utworzeniem Centrum oddano 20 głosów przy 1 głosie wstrzymującym.

1 czerwca 1996 roku w gronie 16 członków-założycieli  Centrum  byli między innymi :

Maria Burchard – kustosz dypl. BUW,  już z doświadczeniem w zakresie automatyzacji procesów bibliotecznych (wcześniej przez 3 lata kierowała Oddziałem Automatyzacji BUW), autorka koncepcji strategicznej i  kierowniczka  Centrum

Teresa Głowacka – st. kustosz dypl., kierownik Ośrodka Języka i Kartoteki Wzorcowej KABA

Iwona Kazimierczak – kustosz  (kartoteka nazw)

Mieczysław Książczak – kustosz  (kartoteka tytułów serii i tytułów ujednoliconych)

Maria Nasiłowska – mł. bibliotekarz (jhp KABA)

Anna Paluszkiewicz – gł. specjalista informatyk, kierownik Ośrodka Formatów i Kartoteki Haseł Formalnych

Anna Stanis – kustosz (jhp KABA)

Leszek Śnieżko – mł. bibliotekarz (kartoteka nazw)

Jadwiga  Woźniak – kustosz dypl. (JHP KABA)

Bożena Zawistowska  – st. specjalista informatyk (zarządzanie bazą testową VTLS, obsługa informatyczna CKHW).

W I półroczu działalności, czyli do końca 1996 roku  CKHW urosła do 30 tys. haseł osobowych i korporatywnych, 3475 tytułów serii, 5740 rekordów haseł przedmiotowych, wygenerowano też kopie CKHW dla BJ, BUMK, BUWr i BUGd.

W pierwszym  rocznym  sprawozdaniu z działalności Centrum Maria Burchard pisała:

Wobec poszerzania się grona użytkowników CKHW pilna staje się potrzeba  zakupu nowego serwera i  licencji oprogramowania do obsługi współpracy koordynowanej przez Centrum. Dzięki naszym publikacjom o charakterze informacyjnym i metodycznym  wyraźnie wzrosło zainteresowanie współpracą z CKHW ze strony bibliotek i to zarówno użytkujących system VTLS jak i inne systemy biblioteczne.

Warto przypomnieć pionierskie publikacje z lat 1996-1997 – określiły  one nasz warsztat pracy i metodykę współkatalogowania w bazie centralnej na następne 20 lat istnienia i rozwoju katalogu centralnego NUKAT:

  1. Maria Burchard:

Centralna Baza Haseł Wzorcowych Bibliotek Akademickich. „Zagadnienia Informacji Naukowej” 1996. Nr 2. S. 11-14.

Centrum Formatów i Kartotek Haseł Wzorcowych. „Bibliotekarz” 1996. Nr 11

2. Anna Paluszkiewicz: Struktura danych bibliograficznych w zintegrowanych systemach bibliotecznych. Warszawa 1997. (Propozycje i Materiały ; 10) BUW Wolny Dostęp  Z699.35.M28 P35 1997

3. Maria Lenartowicz, Anna Paluszkiewicz: Format USMARC rekordu bibliograficznego dla książki. Warszawa 1997. (Propozycje i Materiały ; 12)

4. Katalogowanie książek i wydawnictw ciągłych w formacie USMARC. Poradnik. Pod red. Marii Lenartowicz i Anny Paluszkiewicz. Warszawa 1997. (Propozycje i Materiały ; 13)

5. Maria Burchard: Format USMARC rekordu bibliograficznego dla druku muzycznego. Warszawa 1997. (Propozycje i Materiały ; 15)

6. Teresa Głowacka: Kartoteka Wzorcowa Języka KABA. Stosowanie w katalogowaniu przedmiotowym. Warszawa 1997. (Propozycje i Materiały ; 17) BUW Wolny Dostęp Z695.Z8 K296 1997

Minęło 20 lat.  W naszej branży to niedużo – jeśli liczyć od czasów Biblioteki Aleksandryjskiej lub bardzo dużo – jeśli liczyć od czasów uruchomienia pierwszego elektronicznego katalogu  kilku bibliotek akademickich stanu Ohio (OCLC, 1967). Zmieniły się miejsca, technologie i ludzie. Katalog centralny NUKAT –  największy wspólny projekt polskich bibliotek naukowych i akademickich ostatniego ćwierćwiecza wciąż działa i rośnie w tempie ok. 1 500 rekordów bibliograficznych  dziennie.  Dziękujemy wszystkim starszym i młodszym współtwórcom NUKAT a naszym czytelnikom życzymy interesujących i pożytecznych poszukiwań:

www.nukat.edu.pl

Ewa Kobierska-Maciuszko, Centrum NUKAT

[wykorzystano  materiały przechowywane  w Archiwum BUW: 

– Sprawozdania z posiedzeń Rady ds. Systemu Biblioteczno-Informacyjnego UW w 1996 r.

– Sprawozdania Dyrekcji i Oddziałów BUW z działalności w latach 1996 i 1997]

Pamiątkowe zdjęcia z początków CFiKHW.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *