BuwLOG

Moja i Twoja (i Odysa) Odyseja

Napisano już biografię Homera, i to niejedną. Wieki mijają, imię Homera stało się spiżowe, a jego istnienie jako człowieka wciąż poddaje się w wątpliwość. Alberto Manguel, autor Historii czytania oraz biografii Iliady i Odysei, również należy do tego kręgu, który uważa, że „Homer zaczyna się na długo przed Homerem”:

Jeszcze zanim zaczniemy śledzić zmienne nastroje Achillesa czy podziwiać spryt i odwagę Odyseusza, wiemy, bo tak nas nauczono, że mamy się spodziewać, iż w tych historiach o wojnie w czasie i podróży w przestrzeni zapoznamy się z doświadczeniem każdej walki, jaką stoczył człowiek, oraz każdej jego podróży. Dwie z najstarszych metafor mówią, że życie to walka i że życie jest podróżą; ostatecznie nie ma znaczenia, czy Iliada i Odyseja opierały się na tej wiedzy, czy też ona z nich wynika, ponieważ książka i jej czytelnicy są zwierciadłami, które wzajemnie odbijają się w nieskończoność. – Alberto Manguel, Homer. Iliada. Odyseja. Biografia, s. 8

Inaczej do sprawy podchodzi Jan Parandowski:

Pamiętamy wstępne wiersze Iliady: ‘Gniew opiewaj, bogini…’ i Odysei: ‘Męża głoś, Muzo, wielce obrotnego…’, gdzie podana jest w kilku słowach treść poematu, co przypomina obszerne tytuły dramatów Szekspira z pierwszych wydań. Gniew Achillesa… Homer wskazuje na rdzeń akcji, konflikt dwóch mężów, dwóch potęg, wyrwany z zawiłego tekstu różnorodnych podań. To właśnie jest wielkie w koncepcji Iliady i zupełnie wystarcza, by rozbroić tych, co nie wierzą w jedność poematu i autora. – Homer, Odyseja, tłum. Jana Parandowskiego, s. 13-14   

Fascynacja Iliadą i Odyseją trwa. W tym roku wyraziła się poprzez film Christophera Nolana, który już prawie wszyscy widzieli. Dwa lata temu poprzez film Powrót Odyseusza, którego prawie nikt nie widział. Może wkrótce, ogarnięci trwającym od wieków szaleństwem, które to traci, to przybiera na sile, doczekamy się także bibliografii Homera. Przynajmniej w języku polskim. A byłaby to lista z pewnością imponująca. Od Jana Kochanowskiego (Odprawa Posłów Greckich) po nieautoryzowaną biografię Odyseusza, autorstwa Tomasza Mojsika.

Zanim to jednak nastąpi, natchnieni sprytem Penelopy, równie zmyślnej jak jej małżonek, spróbujmy utkać swoistą bibliotekarską Odyseję, złożoną z tytułów książek. Treść jej mogłaby wyglądać choćby tak:

Odyseja

Powrót Odysa
Długi powrót Odysa
Odyseusz w poczekalni
Powrót do najprostszych pytań

Odyseja, odyseja

Gwiezdna odyseja
Gwiaździsta odyseja
Meteorytowa Odyseja…
Powrót z gwiazd

Odyseja chłodnego morza

Zejście pod wodę
Niezwykła podróż do wnętrza atomu
Zagadka syren
Syreny mają ości

Odyseja Duszy

Kosmologie światów możliwych
Igraszki fałszywych bogów
Zakręt miłości – oślepienie
Na imię mi Nauzykaa…

Żołnierska odyseja

Między Marsem a Odysem
Piwo dla Posejdona
Polifem : szkice z antropologii (nie)oczywistości
Nieznajomy z baru Calypso

Odyseja kota imieniem Homer

Sakwojaż Penelopy
Techniki tkackie – krok po kroku
Od zalotów do wesela
Próba wierności

Ostatnia Odyseja

Jeżeli do Itaki wybierasz się w podróż…
Itaka i dalej
Słodycz Itaki
Penelopa i mandarynki

Gdzie twój dom Telemachu?

Barbara Chmielewska, Oddział Promocji, Wystaw i Współpracy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.