fot. Mirosław Kaźmierczak
4 kwietnia w Pałacu Kazimierzowskim odbyło się Seminarium Rektorskie Sojuszu 4EU+ pod hasłem Leading the Way: Shaping the Future of a Transnational European University in a Changing Global Landscape. Spotkanie zorganizowano z okazji 7. rocznicy powstania Sojuszu (10 marca 2018 r. cztery uczelnie: Uniwersytet Karola w Pradze, Uniwersytet w Heidelbergu, Uniwersytet Sorboński oraz Uniwersytet Warszawski utworzyły strategiczny sojusz w oparciu o wcześniejszą współpracę), półmetka projektu 1CORE oraz inauguracji nowego projektu 4EU+ Eternity, na realizację którego Uniwersytet Warszawski otrzymał ponad 1,5 mln zł z programu NAWA Wsparcie Uniwersytetów Europejskich.
Gości seminarium w imieniu gospodarzy przywitał prof. Alojzy Z. Nowak, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego i przewodniczący Rady Zarządzającej 4EU+. W części inauguracyjnej głos zabrała m.in. prof. Lenka Rovná (Uniwersytet Karola), która w kilku słowach przybliżyła historię Sojuszu 4EU+ i prof. Sambor Grucza, Prorektor UW, który przedstawił przyszłe wyzwania stojące przed uczelniami.
W ramach paneli dyskusyjnych rozmawiano o przyszłości uniwersytetów europejskich w czasach globalnych wyzwań, roli Sojuszu w promowaniu demokracji i różnorodności oraz o finansowaniu badań naukowych. Pojawiły się również tzw. hot topics: cyfrowa medycyna i udostępnianie danych badawczych dotyczących pacjentów, zastosowanie sztucznej inteligencji czy tzw. European Degree – nowy rodzaj europejskiej kwalifikacji stanowiący zwieńczenie wspólnych programów studiów prowadzonych przez uczelnie z różnych krajów UE. Wprowadzenie dyplomu europejskiego zostało zaproponowane przez Komisję Europejską wiosną 2024 r. Zwrócono uwagę, że realizacja tej idei wymaga czasu, zmian legislacyjnych i instytucjonalnych oraz szerokich konsultacji, podkreślono też kluczowe znaczenie poszanowania autonomii uczelni przy wdrażaniu nowego rozwiązania.
Szczególnie interesujący okazał się panel „Finansowanie badań naukowych w europejskich uniwersytetach: strategie, potrzeby i priorytety”, podczas którego prelegenci i uczestnicy prowadzili ożywioną dyskusję na temat konkretnych działań, które powinny zostać uwzględnione w planie wdrażającym Strategię Sojuszu 4EU+ 2025-2035. Wśród panelistów znaleźli się rektorzy, prorektorzy oraz eksperci z uniwersytetów członkowskich: Heidelbergu, Mediolanu, Paryża (Sorbony i Paris- Panthéon-Assas University), Kopenhagi, Pragi, Genewy i Warszawy.
Seminarium było też okazją do oficjalnego pogratulowania nowo wybranej sekretarz generalnej Sojuszu 4EU+, Elenie Del Giorgio, która z Sojuszem związana jest od jego powstania i uczestniczyła w dotychczasowych projektach 4EU+ z ramienia Uniwersytetu w Mediolanie.
Projektu 4EU+ ETERNITY
Projekt ma na celu wzmocnienie strategicznych inicjatyw 4EU+, rozwój wspólnych programów edukacyjnych i badawczych oraz budowę infrastruktury cyfrowej. Wśród planowanych działań projektowych są:
- organizacja dwóch warsztatów stacjonarnych dotyczących projektów Erasmus Mundus Design Measures (EMDM) i Erasmus Mundus Joint Masters (EMJM) (w 2025 i 2026 r., wiosną, w Warszawie);
- integracja systemów informatycznych i rozwój wspólnego kampusu międzyuczelnianego w ramach sojuszu 4EU+;
- stopień europejski/dyplom europejski: kolejne kroki i przygotowanie do wdrożenia – utworzenie grupy ekspertów w Sojuszu 4EU+;
- działania wspierające otwartą i obywatelską naukę w Sojuszu 4EU+ (m.in. organizacja konferencji).
Projekt potrwa dwa lata (1 października 2024 – 30 września 2026) i będzie koordynowany przez Biuro Lokalne Sojuszu UW 4EU+ oraz BWZ UW. BUW podczas seminarium reprezentowały członkinie zespołu 4EU+ Eternity: Anna Książczak-Gronowska, Karolina Minch, Lilianna Nalewajska, Zu Sendor i Zuza Wiorogórska, które już w kwietniu 2026 r. zorganizują konferencję pt.: From Participation to Publication: The Role of Citizen Science in Modern Research.
fot. Karolina Minch
O postępach w realizacji projektu będziemy informować na BuwLOGu.
Ważniejsze działania Sojuszu 4EU+
- Portal dla studentów 4EU+
Jednym z kluczowych osiągnięć jest uruchomienie 4EU+ Student Portal – cyfrowej platformy umożliwiającej studentom łatwy dostęp do wspólnej oferty edukacyjnej partnerów sojuszu. Portal stanowi pierwszy krok w stronę wirtualnego, transnarodowego kampusu, otwartego i inkluzywnego dla całej społeczności studenckiej.
- Otwarte i darmowe kursy online
Sojusz 4EU+ uruchomił również szereg nieodpłatnych kursów online dostępnych na międzynarodowych platformach edukacyjnych. Szczególną popularnością cieszy się kurs European Citizenship, który analizuje znaczenie obywatelstwa europejskiego. Drugim godnym uwagi kursem jest Data Literacy poświęcony krytycznej analizie danych i ich wpływowi na życie codzienne, społeczeństwo oraz tworzenie wiedzy. Kurs kładzie nacisk na świadome i etyczne podejście do technologii opartych na danych oraz rozwijanie kompetencji niezbędnych we współczesnym świecie cyfrowym.
- Warsztaty 4EU+ z zakresu Otwartej Nauki
4EU+ organizuje od 2021 r. cykl warsztatów poświęconych otwartej nauce. Program szkoleniowy obejmuje m.in. zagadnienia otwartego recenzowania, zasad FAIR, otwartych danych i oprogramowania, a także nauki obywatelskiej. W 2025 r. przeprowadzono szkolenie online wprowadzające w tematykę otwartej nauki oraz trzy specjalistyczne warsztaty poświęcone otwartemu publikowaniu, bibliometrii i planowi zarządzania danymi.
- Materiały edukacyjne projektu TRAIN4EU+
W ramach projektu TRAIN4EU+ powstały materiały wspierające rozwój kompetencji akademickich w wybranych aspektach otwartej nauki. Pełną listę zasobów oraz linki do nich można znaleźć w poprzednich wpisach.
Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółową relacją z seminarium umieszczoną w dniu 10 kwietnia 2025 r. na stronie Uniwersytetu Warszawskiego.
Anna Książczak-Gronowska, Oddział Wspierania Nauki
Karolina Minch, Oddział Wspierania Nauki, Pełnomocniczka Dyrektora BUW ds. otwartej nauki
Lilianna Nalewajska, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń
Zu Sendor, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń
Zuza Wiorogórska, Pełnomocniczka ds. edukacji informacyjnej i komunikacji naukowej