
Tegoroczny Kongres IFLA odbył się w południowokoreańskim Pusan. Ze względu na wysokie koszty podróży oraz dużą odległość i związaną z nią zmianą czasową nie wzięłyśmy w nim udziału, ale starałyśmy się śledzić online kongresowe wystąpienia (wybór dostępny jest na kanale YouTube IFLA). Dla ciągłości dokumentowania kongresów na BuwLOG-u przedstawiamy w tym poście podsumowanie najważniejszych elementów wydarzenia.
Na wstępie przypominamy, że BUW jest aktywną członkinią IFLA. Pracujemy w komitetach sterujących sekcji: Zuza – Library Theory and Research, Zu – Reference and Information Services oraz LGBTQ+ Matters.


Wydarzenia organizowane w Azji zawsze odznaczają się wysoką frekwencją. Nie inaczej było w tym roku – w Kongresie udział wzięło 3191 delegatów ze 111 krajów. Rekordowa była delegacja gospodarzy – aż ponad 1500 koreańskich bibliotekarek i bibliotekarzy. To podniosło też statystki tzw. newcomers, czyli osób biorących udział w Kongresie po raz pierwszy. W tym roku stanowili oni 50% wszystkich osób.
Nagrody
Podczas Kongresu wręczono kluczowe nagrody branżowe, o których zawsze pisałyśmy w naszych relacjach. Są to:
- IFLA/James Bennett Public Library of the Year: Tytuł ten zdobyła Mesa Gateway Library. Obiekt wybudowany na pustyni w Arizonie zachwycił jury unikalnym połączeniem zrównoważonej architektury, nowoczesnych technologii oraz głębokiego zakorzenienia w lokalnej kulturze.
- IFLA Green Library Award: W kategorii najlepszych projektów ekologicznych zwyciężyło hiszpańskie centrum CEDREAC za inicjatywę „Small library, big engine”. W kategorii projektów wielkoskalowych triumfowała turecka Biblioteka Rami, która przekształciła XIX-wieczne koszary wojskowe w odporną na zmiany klimatyczne, zieloną przestrzeń miejską. Warto obejrzeć wszystkie wyróżnione zielone biblioteki na stronie nagrody.
- IFLA PressReader International Marketing Award: Pierwszą nagrodę przyznano Bibliotece Hulunbuir (Chiny) za kampanię społeczną „Reading Through Cold for Warmth”. Laureatami drugiej i trzeciej nagrody też były biblioteki azjatyckie – o wszystkich nagrodzonych i wyróżnionych bibliotekach można poczytać na stronie nagrody.
Przyszłość
Tegoroczny Kongres był oficjalnym otwarciem przygotowań do stulecia IFLA (IFLA100) w 2027 roku. Debaty w Pusan zarysowały jasne kierunki rozwoju i priorytety, wokół których skupi się, według członków IFLA, międzynarodowe bibliotekarstwo:
Temat sztucznej inteligencji przewijał się w niemal każdej dyskusji. Najsilniejszy impuls dał dr Jiho Cha, członek Zgromadzenia Narodowego Korei Południowej, w swoim wystąpieniu podczas ceremonii otwarcia mówił o koncepcji Powszechnego Społeczeństwa Opartego na AI (AI Universal Basic Society). IFLA popiera wizję, w której sztuczna inteligencja przestaje być jedynie narzędziem komercyjnym kontrolowanym przez wielkie firmy technologiczne, a staje się publiczną infrastrukturą inteligencji. Wyraźnie rysuje się tutaj rola bibliotek – aby uniknąć pogłębiania globalnych nierówności intelektualnych, będziemy tworzyć wzory porządkowania systemów sztucznej inteligencji, tak jak niegdyś tworzyliśmy wzory porządkowania informacji i systemów informacyjnych.
- Be Bold! – bądźcie odważni!
Prezydentka IFLA Leslie Weir wielokrotnie powtarzała hasło przewodnie swojej prezydentury: „Bądźcie odważni razem!” (Be Bold together). Podczas sesji pt. „A User’s Guide to Being Bold” podkreślała, że w świecie pełnym niepewności biblioteki nie mogą przyjmować postawy reaktywnej ani ulegać stereotypom o oporze wobec zmian. Muszą aktywnie testować nowe rozwiązania, kalkulować ryzyko i działać jako liderki transformacji w swoich społecznościach.
3. Edukacja przyszłości i myślenie scenariuszowe
W wystąpieniu pt. „From Keepers of the Collection, to Innovators in the Gardens, to Truth Tellers” Sohail Inayatullah przekonywał, że przyszłość nie jest czymś, co po prostu nam się przytrafia – mamy pełne prawo i moc, by ją projektować. Prelegent zachęcał bibliotekarzy do porzucenia bierności, kwestionowania zastanych założeń i przekształcenia swojej tożsamości ze strażników zbiorów w „strażników prawdy” i innowatorów. Inicjatywy takie jak Great IFLA100 Futures Challenge pokazują, że IFLI zależy, aby wyposażyć bibliotekarzy w narzędzia tzw. futures literacy (kompetencji przyszłościowych).
4. Budowanie przestrzeni współistnienia
W świecie targanym konfliktami biblioteki jawią się jako jedne z ostatnich neutralnych i bezpiecznych przestrzeni fizycznych i społecznych. W wystąpieniu pt. „Libraries, Media and the New Science Commons: Connecting Research with Society/Navigating Cooexistence” Mahaletchumy Arujanan i Tommi Laitio zaprezentowali koncepcję convivencia – umiejętności współistnienia i budowania zaufania społecznego ponad różnicami. Biblioteki mają za zadanie aktywnie wspierać dialog, uczyć otwartości i pomagać ludziom odnaleźć poczucie przynależności. Ponadto biblioteki muszą stać się kluczowymi partnerami w rzetelnym komunikowaniu nauki i walce z dezinformacją.
Stulecie IFLA – świętowanie w Londynie

Zwieńczeniem ceremonii zamknięcia tegorocznego Kongresu było uroczyste przekazanie pałeczki organizacyjnej delegacji z Wielkiej Brytanii. To właśnie w Londynie odbędzie się przyszłoroczny, jubileuszowy, 100. Światowy Kongres Bibliotek i Informacji. Właśnie tam, gdzie w 1927 roku rozpoczęła się historia IFLA.
Z tej okazji zaprezentowano jubileuszowe logo IFLA 100, stworzone przez zespół z Stellenbosch University (RPA). Przyszłoroczny Kongres, poza okazją do celebrowania wieku ciekawej historii IFLA, będzie przede wszystkim dobrym momentem na zdefiniowanie potrzeb i wyzwań dla międzynarodowego bibliotekarstwa na kolejne sto lat.
Do zobaczenia w Londynie! Bądźmy odważni i twórzmy przyszłość razem!
Zu Sendor, Oddział Usług Informacyjnych i Szkoleń
Zuza Wiorogórska, Pełnomocniczka ds. Sojuszu 4EU+, programu Erasmus+ i edukacji informacyjnej


