Biblioteka Wydziałowa UW – System Informacyjno-Biblioteczny UW
Centrum Dokumentacji Europejskiej – Sieć Informacyjna KE Europe Direct
Biblioteka Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego pełni funkcję jednej z bibliotek wydziałowych uczelni i jest częścią systemu informacyjno-bibliotecznego Uniwersytetu Warszawskiego. Jednocześnie należy do sieci informacyjnej Unii Europejskiej Europe Direct. Posiada status Centrum Dokumentacji Europejskiej (European Documentation Centre), nadawany przez Komisję Europejską. Centrum Dokumentacji Europejskiej (CDE) zostało utworzone w 1991 r. jako integralna część Biblioteki Centrum Europejskiego UW. Tak więc Biblioteka pełni równocześnie dwie funkcje i należy do dwóch odrębnych sieci informacyjnych. Centrum Dokumentacji Europejskiej UW należy do polskiej sieci CDE, którą tworzy kilkanaście ośrodków ulokowanych w bibliotekach działających przy uniwersytetach lub innych instytucjach naukowych znajdujących się w największych miastach na terenie Polski. Od 2005 roku centra działają w ramach szerszej sieci informacyjnej Europe Direct, ale zachowują pełną odrębność organizacyjną. Zadaniem sieci jest gromadzenie i udostępnianie oficjalnych publikacji UE, materiałów naukowych, książek oraz baz danych związanych z szerokorozumianą integracją europejską. CDE udzielają też informacji na temat funkcjonowania UE i jej instytucji oraz odgrywają rolę ośrodków debaty na tematy związane z integracją europejską. Ich działalność jest adresowana w szczególności do społeczności akademickiej, tj. studentów i środowiska naukowego. Ośrodek realizuje zadanie i misję powierzoną CDE, a więc wspomaga uniwersytet w promowaniu i rozwijaniu edukacji i badań nad integracją europejską oraz w udziale w debacie na temat Europy. Zdeponowane tutaj zostały wybrane oficjalne publikacje i dokumenty Unii Europejskiej, opublikowane i dystrybuowane przez Urząd Publikacji UE w Luksemburgu. Przez szereg lat były one nadsyłane nieodpłatnie po jednym egzemplarzu w języku angielskim, a po przystąpieniu Polski do UE – w języku polskim. Stopniowo liczba nadsyłanych publikacji drukowanych zmniejszała się ze względu na zasadę digital first, czyli publikowania w wersji elektronicznej i nieodpłatnego udostępniania w sieci Internet. Obecnie żadne publikacje w formie drukowanej nie są przekazywane z KE. Są one dostępne na unijnych stronach internetowych www.europa.eu. Dodatkowo istnieje możliwość zamawiania publikacji unijnych przez EU Bookshop (https://op.europa.eu/pl/web/general-publications).
Biblioteka Centrum Europejskiego UW gromadzi materiały związane tematycznie z programem studiów w CE, które stanowią warsztat naukowy dla wykładowców i wspierają nauczanie o Europie i europejskiej integracji. Kolekcja EDC, obejmująca monografie, czasopisma i dokumenty, umieszczana była chronologicznie w działach tematycznych wraz z innymi publikacjami. Oficjalne dokumenty UE: Dziennik Urzędowy (angielska wersja językowa) w wersji papierowej, dokumenty COM, Debaty Parlamentu Europejskiego, Orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (anglojęzyczna wersja papierowa) zostały uporządkowane osobno. Unijne bazy danych na CD-ROM-ach, którymi dysponuje biblioteka, to: elektroniczna wersja Official Journal of the European Union (seria S od początku 1997 r., serie L i C od 1 stycznia 2000 r.), Eurostat Electronic Library (od 2001 r.), Debates of European Parliament (od 1999 r.). Ze względu na fakt, że dokumenty te są obecnie powszechnie dostępne na stronach UE, zostały przeniesione do archiwum bibliotecznego.
Unijne sieci informacyjne Europe Direct w Polsce, zrzeszające osoby zaangażowane m.in. w rozwijanie dialogu obywatelskiego, edukację europejską oraz przeciwdziałanie dezinformacji w przestrzeni publicznej, odgrywają istotną rolę w przybliżaniu społeczeństwu tematyki Unii Europejskiej i stale się rozwijają. W skład sieci Europe Direct wchodzą punkty Europe Direct (ED), Centra Dokumentacji Europejskiej (CDE), Eksperci Team Europe, Ambasadorki UE, a ostatnio dołączyli EU Local Councillors (samorządowcy zaangażowani w sprawy europejskie). Od stycznia w Polsce i w Europie funkcjonuje nowa edycja punktów Europe Direct.
Obecnie trwa ożywiona dyskusja nad polityką i zasadami funkcjonowania ośrodków informacyjnych KE. Opracowywane są nowe reguły działania. Ta problematyka poruszana jest co roku na cyklicznych spotkaniach, a Biblioteka Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego aktywnie uczestniczy w tych wydarzeniach.
Rozmowy o wyzwaniach i przyszłości Unii Europejskiej
Zjazd sieci EUROPE DIRECT w Polsce – 4-6 marca 2026 r., Serock
Tegoroczny Zjazd Sieci EUROPE DIRECT w Polsce odbył się w dniach 4–6 marca 2026 roku w Serocku. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele punktów Europe Direct, sieci eksperckiej Team Europe Direct, Ambasadorki UE, reprezentanci Centrów Dokumentacji Europejskiej i Bibliotek oraz członkowie Sieci Samorządowców UE. Celem spotkania było wspólne omówienie priorytetów działań i współpracy na lata 2026–2030.
Zgromadzenie poświęcone zostało zagadnieniom komunikacji oraz wyzwaniom stojącym przed Unią Europejską. Spotkanie otworzyli: Katarzyna Smyk, szefowa Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce oraz Witold Naturski, szef Biura Parlamentu Europejskiego w Warszawie. Gośćmi honorowymi byli: Piotr Serafin, Komisarz UE ds. budżetu, administracji publicznej i zwalczania nadużyć finansowych oraz Andrzej Halicki, poseł do Parlamentu Europejskiego.
Podczas zjazdu dyskutowano o sposobach informowania o Unii Europejskiej, w tym o tym, jak pokazywać obywatelom możliwości wpływu na proces stanowienia prawa unijnego oraz jak przystępnie wyjaśniać funkcjonowanie instytucji UE. Zastanawiano się również, jak mówić o Unii Europejskiej w sposób zrozumiały i angażujący, jak skutecznie reagować na dezinformację oraz jak docierać z tematami europejskimi do mieszkańców różnych regionów Polski.
W ramach paneli dyskusyjnych, z udziałem m.in. ambasadora Jana Truszczyńskiego oraz byłej komisarz i europosłanki prof. Danuty Hübner, omawiano bilans obecności Polski w UE oraz aktualne wyzwania stojące przed Wspólnotą. Zaprezentowano również dokument pt. „Cele strategiczne Polski w UE na lata 2026–2027 oraz działania Ministerstwa Spraw Zagranicznych na rzecz trwałego wzmocnienia więzi Polski i Polaków z UE”, przedstawiony przez Ignacego Niemczyckiego, sekretarza stanu ds. europejskich w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Uczestnicy spotkania rozmawiali o działaniach instytucji unijnych w Polsce oraz o trendach w opinii publicznej dotyczących Unii Europejskiej. Istotnym tematem było bezpieczeństwo informacyjne, w tym zagrożenia wynikające z dezinformacji oraz narzędzia wzmacniania odporności społeczeństwa na tego typu działania.
Ważną częścią obrad było budowanie relacji, współpracy oraz wymiana doświadczeń pomiędzy przedstawicielami różnych sieci działających w Polsce, co sprzyja lepszej koordynacji działań na poziomie krajowym.
Tegoroczny Zjazd Sieci Europe Direct stanowił doskonałą okazję do rozmów o strategicznych celach Polski w Unii Europejskiej oraz o doświadczeniach wynikających z wieloletniego członkostwa, w tym o korzyściach i wyzwaniach stojących zarówno przed Polską, jak i całą Wspólnotą.
Agnieszka Sacharuk, Biblioteka Centrum Europejskiego UW