Tak jak jak wszyscy, którzy w 1944 r. mieszkali w Warszawie lub w jej pobliżu, Profesor Wacław Borowy (1890-1950), historyk literatury, edytor i krytyk literacki, dyrektor BUW w latach 1936-1938, bardzo mocno przeżywał Powstanie Warszawskie.
W zbiorach Gabinetu Starych Druków, wśród licznych dzieł botanicznych, znajduje się bogato ilustrowany zielnik autorstwa szkockiej artystki Elisabeth Blackwell (1707-1758). Kto wie, być może dzieło nie powstałoby, gdyby… nie kłopoty finansowe jej męża.
W Gabinecie Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie znajduje się pokaźna grupa prac związanych z artystą [J. H. Müntz], wśród których są dwa rysunki z widokami Holandii i Ukrainy (il. 1)[3], arcyciekawy zespół przedstawiający rysunki pomiarowe waz antycznych[4] i wreszcie elegancki album zatytułowany Voyages pictoresques de la Pologne par Müntz (1781-1783). Do grupy prac związanych z Müntzem należy też włączyć pięć, spośród szesnastu akwafort Józefa Ignacego Kraszewskiego (1812-1887) odbitych z oryginalnych płyt przez Jacka Gaja (1938-2021) w 1979 r.
Taką frazą zaczyna się wiersz Juliana Tuwima Erratum z tomiku Treść gorejąca (1936), który w 1961 roku muzycznie opracował w Paryżu polski kompozytor Szymon Laks. Dwie skromne karty zapisane nutami ręką kompozytora… Źródło nie jest wizualnie szczególnie efektowne, utwór nie zdobył dużego rozgłosu. Dlaczego właśnie te karty, spośród tysięcy – wydawałoby się – podobnych w Archiwum Kompozytorów Polskich BUW, zwracają dzisiaj uwagę?
W zbiorach Gabinetu Rękopisów BUW oprócz rękopisów można spotkać rzeczy całkiem nieoczekiwane. Do takich niespodzianek zalicza się kolekcja tłoków pieczętnych dawnych zborów ewangelicko-reformowanych Polski z XVII–XIX w. Jest jednak wśród nich kilka takich, które trafiły do niej przypadkowo w niewyjaśnionych bliżej okolicznościach. Naszą uwagę przyciągnął tłok z herbem „Pogoń”, który jak to wynikało z napisu…
Jest 1919 rok. U źródeł Wisły zebrała się grupa turystów pragnących odbyć podróż po ziemiach polskich piękną i kochaną polską rzeką Wisłą.
Trudno dziś oszacować ogrom strat poniesionych przez polskie biblioteki, archiwa, muzea oraz kolekcie prywatne wskutek hitlerowskiej okupacji podczas drugiej wojny światowej. Utracone wówczas zabytki kultury polskiej, głównie książki, rękopisy i dzieła sztuki, nie stanowiły jednak nawet promila strat, jakie ponieśliśmy dwie dekady wcześniej, w czasie pierwszej wojny światowej.
Niepozorna książka w broszurowej oprawie pt. „Meluzyna. Romans historyczny z niemieckiego na język polski przełożony; w roku 1768 powtórnie a teraz po raz trzeci z poprawą i niektóremi odmianami wydany” opublikowana w Warszawie w 1822 roku to pierwsza z licznych XIX-wiecznych edycji średniowiecznej historii. Baśniowo-fantastyczna, zawiła fabularnie, z dzisiejszego punktu widzenia wręcz nieco kuriozalna opowieść o hybrydycznej bohaterce i jej dzielnym potomstwie zrobiła bowiem wielką, trwającą aż po wiek XX, karierę w literaturze i kulturze popularnej, budząc także zainteresowanie uczonych.
Podczas prac przygotowawczych do projektu katalogowania kolekcji dokumentów judaistycznych ze zbiorów BUW (link do artykułu o projekcie), a dokładnie wyboru publikacji do opracowania, została odnaleziona kolorowa mapa Palestyny autorstwa Awindora Mordechaja Malkowa wydana w Warszawie w 1899 r. Mapa została przekazana do konserwacji w Oddziale Ochrony i Konserwacji Zbiorów zanim docelowo trafiła do Gabinetu Zbiorów…
W zbiorach Gabinetu Rękopisów BUW znajduje się pewna ilość dokumentów, pochodzących z Archiwum Lubomirskich[1]. Wśród nich naszą uwagę zwrócił datowany na 18 września 1703 r. dokument zawierający ugodę między królem Augustem II Sasem a wdową po marszałku wielkim koronnym Józefie Karolu Lubomirskim (zmarłym 15 grudnia 1702 r.), Teofilą Ludwiką z książąt Zasławskich († 1709)[2]. Ugoda…